Рухи көсө сикһеҙ

Яҡты йөҙлө, йылмайып, ҡояш кеүек балҡып торған апайҙан тик йылылыҡ бөркөлә. Уның тураһында, оптимизм өлгөһө, тип күптәр әйтер, моғайын. Һөйләшеүҙең тәүге минуттарынан уҡ үҙенә тарта мәҡәләм геройы. Уның менән аралашҡандан-аралашҡы килә, һөйләшеп ултырғандан һуң йәшәүгә көс уянғандай була. Был мөләйем ҡатын - Ҡырмыҫҡалы ауылында йәшәүсе Хәниә Биктимерова.

... Ҡыҙ күп балалы кол­хозсы ғаиләһендә донъяға килә. Биш бала тәр­биәләнгән ғаиләлә ул икенсе була. Ап-аҡ йөҙлө, зәңгәр күҙле, һары сәсле сибәр ҡыҙ Ағиҙел йылғаһы ярында ғына урын­лашҡан матур тәбиғәтле Яңы Ҡы­йышҡы ауы­лында үҫә. Йәй­ҙәрен еләк-емеш йыя, Ағиҙелдә һыу инә, ҡыш­тарын тауҙан сана шыуа, тиҫтер­ҙәре менән ҡар бәрешеп уйнай. Йүгереп йөрөп, донъяның рәхәт­лектәрен татый. Тәбиғәт ҡоса­ғында тыуған бала бер үк ваҡытта йәмлелекте кү­реп-тойоп, матур­лыҡты холҡона ла һеңдерә.
Тик яҙмыш аяуһыҙ шул. Тор­моштарҙы ҡырҡа үҙгәртә лә ҡуя. Хәниәгә 14 йәш тигәндә сәлә­мәтлеге ҡаҡшай башлай. Аяҡ­тары һыҙлап, мускулдары йом­шара. Яйлап хәрәкәт итеү ҙә ауырая башлай. Кем белә инде, бәлки, һуғыштан һуңғы ауыр, аслы-туҡлы йылдарҙың тәьҫи­ре лә үҙенекен иткәндер... Бала сағынан уҡ уға ҙур тормош һынауҙары башлана. Шулай ҙа йәшәүгә һөйөүе көслө булған ҡыҙ тырышып-тырма­шып алға бара. Инде тиҫтерҙәре араһында физик мөмкинлектәре менән шаҡтай айырылған ҡыҙ яҙмы­шына буйһона, сәләмәтлегенең сикле булмауынан ҡыйынһынмаҫҡа, оялмаҫҡа өйрәнә. Ул йәшәүҙең һәр миҙгеленә шат­ланып, тулы тормош менән йә­шәргә күнегә. Атаһы һәм әсәһе быға булышлыҡ итеп, йәшәүҙе яратырға өйрәтә, балаларын тәрбиәләүгә бар көстәрен һала. Әйткәндәй, атаһы Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Хәбиәхмәт Шәйхетдин улы фронттан сна­ряд ярсығы тейеп, яңбашы имгәнеп ҡайта. Ул һыҙла­ныуҙарға ҡара­май, артабан тулы ҡанлы тормош менән йәшәй. Тыуған ере өсөн йәнен-тәнен аямай көрәшкән кеүек, колхоз эшендә лә намыҫ менән хеҙмәт итә. “Ферма мөдире лә, парторг та, баҡса мөдире лә, һатыусы ла, сельпола таралар өсөн яуаплы кеше лә була. Ул йыр-моң ярат­ты: саратов гармунында өҙҙөрөп уйнап, матур йырлай, сатан булһа ла, матур итеп бейей ине. Ә әсәйем Гөлзөһрә Низа­метдин ҡыҙы башланғыс кластар уҡы­тыусыһы булды. Оҙаҡ йылдар ауыл балаларына белем һәм тәрбиә бирҙе. Яҡыныбыҙ сабыр һәм ба­ҫалҡы ине. Уның был холҡоноң сифаттары беҙгә – ҡыҙ балаларға күскән”, - тип ата-әсәһен матур иҫтәлектәр менән хәтергә алды.
Урындағы мәктәпте уңышлы тамамлағандан һуң уны бер туған Әлфиә апаһы үҙе эшләп йөрөгән район үҙәгенә килтереп, өйрән­сек итеп ашханаға урынлаштыра. Ашхананың бер мөйөшөн ширма менән бүлеп, уға кулинария бүл­мәһе эшләйҙәр. “Петушки­”, “Киевские помадки” тигән тәм­ле­кәстәр яһарға өйрәнә. Тырыш ҡыҙға башҡа төрлө эштәр ҙә бирәләр. Ни ҡушалар, шуларҙы намыҫ менән үтәргә тырыша ул.
Шулай ҙа уҡырға, һөнәр алырға кәрәклеген аңлап, киләһе йыл Ҡырмыҫҡалы һөнәрселек училищеһының бухгалтерҙар әҙерләү курсына килә. Бухгалтер һөнәренә эйә булғас, райондың статистика идаралығына эшкә урынлаша. Һандар донъяһында гиҙә. Иҫәп-хисап шул тиклем күңеленә ята, эшендә донъяһын онота. Артабан уҡырға ынтылған ҡыҙ белемен камиллаштырыу өсөн ситтән тороп Йоматау ауыл хужалығы техникумын тамам­лай. Һуңынан колхозда эшләүен дауам итә.
Эшһөйәрлеге менән айыры­лып торған Хәниә Хәбиәхмәт ҡыҙы хеҙмәттәштәре араһында ихтирам яулай. Һәр нимәгә өлгөр, тырыш, яуаплы, кешеләр менән уртаҡ тел таба белгән, әүҙем хеҙмәткәрҙе ойошманың ком­соргы итеп тә һайлап ҡуялар. Йәмәғәт эшендә лә йәштәрҙе ул үҙ артынан эйәртә. Шулай уҡ эштә стена гәзитендә редколлегия ағзаһы була.

...Яҙмыш һынауын дауам итә. Сатанлап булһа ла атлаған ҡатын бер көн килеп атламаҫ була. Аяҡтар тыңлашмай. Ни эшләй­һең, Хоҙай тәҡдире, тип яҙмы­шына күнә. Тик бер ваҡытта ла башҡа кешеләргә күҙ йәштәрен күрһәтмәй, улар эргәһендә бул­ған­да йылмайып, ихлас һөйләшеп ултыра. Ә бер үҙе генә ҡалғанда күҙ йәштәренә ирек бирә...
Әммә I төркөм инвалиды бул­ған Хәниә Хәбиәхмәт ҡыҙы тормошто һөйөүе, көслө рухлы­лығы, оптимизмы һәм энергияһы менән һоҡландыра. Сәләмәтлеге сикләнһә лә, әүҙем тормош рәүеше алып бара. Дуҫының тәҡдиме буйынса яңы заманса телефон һәм ноутбук һатып алып, интернет менән ҡулланырға өйрәнә. Унда яңы таныштар таба. Хәйер, былай ҙа уның дуҫтары, таныштары бихи­сап. Элек бергә эшләгән хеҙ­мәттәштәре лә уның янына һәр саҡ килә, элеккеләрҙе хәтерләп, әлегеләр тураһында һөйләшеп ултыралар. Ә таныш­тары инвалид коляс­ка­һында ултырған кешегә психо­логҡа кеүек, кәңәш һорап килә. Күпме кәңәш, тел ярҙамы тейә уларға!
Алыҫ мәктәп йылдарында тел һәм әҙәбиәт дәрестәрен бик яратып, камил үҙләштергән була. Әле лә китап­тар уҡырға ярата. Хәҙер күпме йылдарҙан һуң да бер шиғыр яҙыу­сыға грамматика һәм орфог­рафика буйынса ярҙам итә алыуына һөйөнә.
Уға күҙ төбәп килеүселәргә үҙен кешеләр араһында кәрәкле итеп тойорға ярҙам иткәндәре өсөн рәхмәтле ул. Ә туғандарына рәхмәте сикһеҙ. Улар туғанын һәм апаһын яраталар, аңлайҙар, ҡә­ҙерен беләләр, туғанлыҡты аңлап, хәстәрлек күрәләр.
- Тирә-яғымда гел изге күңел­ле кешеләр булды. Улар миңә тө­шөнкөлөккә бирелмәҫкә ярҙам итте, - ти ул.
Хәниә Биктимерова һис зар­лана белмәй, Хоҙай биргән ғүме­ренә ҡәнәғәт булып, тормоштоң, тирә-яҡтың йәмен күреп һәм татып, һәр атҡан таңға һөйөнөп, шөкөр итеп йәшәй. Унда йәшәү шатлығы, һынмаҫ ихтыяр көсө­нөң күплегенә хайран ҡалырлыҡ. Был һөйкөмлө ябай ҡатындың физик мөмкинлеге сикле булһа ла, рухи көсө сикһеҙ.
Фәниә Сәлимгәрәева.
Роза ТАЖЕТДИНОВА фотоһы.

Фотографии: 

Подписаться на ежедневную подборку новостей